6 No.lu Elektronik Defter Genel Tebliği ile E-Defter Uygulamasına İlişkin Bazı Düzenlemeler Yapılmıştır.
| Tarih | : | 31.12.2024 |
| Sayı | : | YMM-2024/108 |
| Konu | : | 6 No.lu Elektronik Defter Genel Tebliği ile E-Defter Uygulamasına İlişkin Bazı Düzenlemeler Yapılmıştır. |
31.12.2024 tarih ve 32769 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sıra No: 6)” ile E-Defter uygulamasına ilişkin olarak yapılan düzenlemeler aşağıdaki gibidir:
- “Tanımlar ve Kısaltmalar” da Envanter Defterine de yer verilmiştir.
6 No.lu Tebliğ 1 inci maddesi ile Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)’nin “2. Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı bölümünde yer alan “Açılış Onayı” ve “Kapanış Onayı” tanımları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. (Yürürlük, 01.01.2025)
| Düzenleme Öncesi | Düzenleme Sonrası |
| Bu Tebliğde geçen; Açılış Onayı: Hesap döneminin ilk ayına ilişkin olarak alınan elektronik defter beratını, … Kapanış Onayı: Hesap döneminin son ayına ilişkin olarak alınan elektronik defter beratını, … ifade eder. | Bu Tebliğde geçen; Açılış Onayı: Hesap döneminin ilk ayına (envanter defteri için ilk gününe) ilişkin olarak alınan elektronik defter beratını, … Kapanış Onayı: Hesap döneminin son ayına (envanter defteri için son gününe) ilişkin olarak alınan elektronik defter beratını, … ifade eder. |
- Dernek, vakıf, sendika, oda, birlik, federasyon, konfederasyon gibi mükellefler ile kurumlar vergisinden muaf olan kooperatifler ve iflas kararının devamı müddetince iflas halinde olan mükelleflerin e-Defter uygulamasına dahil olma zorunluluğunun bulunmadığına ilişkin düzenleme yapılmıştır.
6 No.lu Tebliğ 2 nci maddesi ile Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)’nin 3.2.1. numaralı fıkrasının (3) numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. (Yürürlük, 01.01.2025)
| Düzenleme Öncesi | Düzenleme Sonrası |
| 3.2.1. Aşağıda sayılan mükelleflerin e-Defter uygulamasına dâhil olmaları zorunludur. … 3- Bilanço esasına göre defter tutmak zorunda olan mükellefler ile ihtiyari olarak bilanço esasına göre defter tutmayı tercih eden | 3.2.1. Aşağıda sayılan mükelleflerin e-Defter uygulamasına dâhil olmaları zorunludur. … 3- Bilanço esasına göre defter tutmak zorunda olan mükellefler ile ihtiyari olarak bilanço esasına göre defter tutmayı tercih eden mükellefler (Vergi Usul Kanununun 172 ve 173 üncü maddeleri gereğince defter tutmakla yükümlü olan dernek ve vakıfların iktisadi işletmelerinden bilanço esasına göre defter tutanların e-Defter uygulamasına dâhil olmaları zorunludur. Diğer taraftan, söz konusu maddeler kapsamında defter tutma yükümlülüğü bulunmayan dernek, vakıf, sendika, oda, birlik, federasyon, konfederasyon gibi mükellefler ile kurumlar vergisinden muaf olan kooperatifler ve iflas kararının devamı müddetince iflas halinde olan mükelleflerin e-Defter uygulamasına dahil olma zorunluluğu bulunmamaktadır.). |
3- e-Defter uygulamasına dahil olan mükelleflerin envanter defterini ihtiyari bir şekilde e-Defter olarak tutabileceklerine ilişkin düzenleme yapılmış ve Gelir İdaresi Başkanlığı envanter defterinin e-Defter olarak tutulmasına ilişkin zorunluluk getirmeye yetkili kılınmıştır.
Bilindiği üzere, Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)’nin 3.2.6 numaralı fıkrasında, e-Defter uygulamasına dâhil olma zorunluluğu bulunan mükelleflerin bu uygulamaya hangi tarihte dahil olacaklarına ilişkin açıklama yer almaktadır.
6 No.lu Tebliğ 3 üncü maddesi ile Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)’nin 3.2.6. numaralı fıkrasına aşağıdaki paragraf eklenmiştir. (Yürürlük, 01.01.2025)
“Söz konusu mükellefler, edefter.gov.tr adresinde format ve standardı belirlenen defterlerden envanter defterini ihtiyari bir şekilde e-Defter olarak tutabilirler. Başkanlık faaliyet konusu, mükellefiyet süresi, vergi, şirket veya mükellefiyet türü, aktif büyüklüğü, öz sermaye büyüklüğü, brüt satış hasılatı ve sektör gibi kriterleri ayrı ayrı veya birlikte dikkate alarak edefter.gov.tr adresinde yayımlanacak duyuru ile envanter defterinin e-Defter olarak tutulmasına ilişkin zorunluluk getirmeye yetkilidir.”
4- e-Defter uygulamasına Dijital Vergi Dairesi veya e-Devlet Kapısı şifresinin temini suretiyle de başvuru yapılabileceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
6 No.lu Tebliğ 4 üncü maddesi ile Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)’nin 4.1.1. numaralı fıkrasının (a) ve (b) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. (Yürürlük, 12/11/2024 tarihinden geçerli olmak üzere 31.12.2024)
| Düzenleme Öncesi | Düzenleme Sonrası |
| 4.1. Başvuru 4.1.1. Bu Tebliğ kapsamında gerek zorunlu olarak gerekse ihtiyari olarak defterlerini elektronik ortamda oluşturacak, kaydedecek, muhafaza ve ibraz edecek gerçek ve tüzel kişi mükelleflerin aşağıda yer alan şartları yerine getirerek edefter.gov.tr adresinde yayımlanan başvuru kılavuzuna uygun olarak e-Defter uygulamasına başvuruda bulunması gerekmektedir. | 4.1. Başvuru 4.1.1. Bu Tebliğ kapsamında gerek zorunlu olarak gerekse ihtiyari olarak defterlerini elektronik ortamda oluşturacak, kaydedecek, muhafaza ve ibraz edecek gerçek ve tüzel kişi mükelleflerin aşağıda yer alan şartları yerine getirerek edefter.gov.tr adresinde yayımlanan başvuru kılavuzuna uygun olarak e-Defter uygulamasına başvuruda bulunması gerekmektedir. a) Gerçek kişi mükelleflerin Nitelikli Elektronik Sertifika (NES) veya Mali Mühür ya da Dijital Vergi Dairesi veya e-Devlet Kapısı şifresi temin etmiş olmaları. b) Tüzel kişi mükelleflerin Mali Mühür ya da Dijital Vergi Dairesi veya e-Devlet Kapısı şifresi temin etmiş olmaları. c) e-Defterin tutulması, kaydedilmesi, onaylanması, saklanması ve ibrazında kullanılacak yazılımın, Başkanlıktan uyumluluk onayı almış bir yazılım olması. 4.1.2. Başkanlık veya Genel Müdürlük, gerek görmesi halinde başvuru sürecinde edefter.gov.tr adresinde yayımlanan kılavuzlara ilave olarak diğer teknik bilgi ve belge talebinde bulunabilir. 4.1.3. e-Defter uygulamasından yararlanan kayıtlı kullanıcıların güncel listesi edefter.gov.tr adresinden yayımlanır. |
5- E-Defter olarak tutulacak envanter defterlerin hesap dönemi itibari ile oluşturulacağına, saklanacağına ve e defter uygulamasına dahil olunan aydan itibaren envanter defterinin kâğıt ortamında tutulamayacağına ilişkin düzenleme yapılmıştır.
6 No.lu Tebliğ 5 inci maddesi ile Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)’nin e-Defterlerin oluşturması ve berat dosyalarının yüklenmesine ilişkin açıklamaların yer aldığı 4.3.1. numaralı fıkrasının aşağıdaki şekilde değiştirilmesi öngörülmektedir. (Yürürlük, 01.01.2025)
| Düzenleme Öncesi | Düzenleme Sonrası |
| 4.3. e-Defter Dosyalarının Oluşturulması ve Berat Dosyalarının e-Defter Uygulamasına Yüklenmesi: 4.3.1. Bu Tebliğ kapsamında e-Defter uygulamasına dâhil olanlar, edefter.gov.tr adresinde duyurulan format ve standartlara uygun olarak aylık dönemler itibarıyla e-Defterlerini oluşturmaya ve saklamaya başlayacaklardır. Bu Tebliğ kapsamında e-Defter uygulamasına dahil olan mükellefler dahil olmaları gereken aydan itibaren söz konusu defterlerini kâğıt ortamında tutamazlar. Bu mükelleflerin kağıt ortamında tuttukları defterler hiç tutulmamış sayılır. | 4.3. e-Defter Dosyalarının Oluşturulması ve Berat Dosyalarının e-Defter Uygulamasına Yüklenmesi: 4.3.1. Bu Tebliğ kapsamında e-Defter uygulamasına dâhil olanlar, edefter.gov.tr adresinde duyurulan format ve standartlara uygun olarak aylık dönemler (envanter defteri için hesap dönemi) itibarıyla e-Defterlerini oluşturmaya ve saklamaya başlayacaklardır. Bu Tebliğ kapsamında e-Defter uygulamasına dahil olan mükellefler dahil olmaları gereken (envanter defteri için dahil oldukları) aydan itibaren söz konusu defterlerini kâğıt ortamında tutamazlar. Bu mükelleflerin kağıt ortamında tuttukları defterler hiç tutulmamış sayılır. |
6- E-Defter olarak tutulacak envanter defterleri için Açılış ve kapanış onayı yerine geçen e-Defter ve berat dosyalarının oluşturulma süresine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
6 No.lu Tebliğ 6 ncı maddesi ile E-Defter olarak tutulacak envanter defterleri için e-Defter ve berat dosyalarının oluşturulma süresine ilişkin olarak Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)’nin 4.3.4. numaralı fıkrasında yer alan tablodan sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf eklenmiştir. (Yürürlük, 01.01.2025)
“Uygulamadan yararlananlar tarafından hesap dönemi (özel hesap dönemi dahil) bazında oluşturulacak envanter defterine ilişkin olarak;
a) Açılış onayı yerine geçen hesap döneminin ilk gününe ait e-Defter ve berat dosyalarının gelir vergisi mükelleflerinde hesap döneminin ilk ayını takip eden dördüncü ayın 10 uncu günü sonuna kadar, diğer mükelleflerde hesap döneminin ilk ayını takip eden dördüncü ayın 14 üncü günü sonuna kadar,
b) Kapanış onayı yerine geçen hesap döneminin son gününe ait e-Defter ve berat dosyalarının gelir vergisi mükelleflerinde gelir vergisi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 10 uncu günü sonuna kadar, diğer mükelleflerde kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 14 üncü günü sonu kadar,
oluşturulması, NES veya Mali Mühürle zaman damgalı imzalanması/onaylanması ve bu defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulamasına yüklenmesi suretiyle berat dosyalarının Başkanlıkça onaylı halinin alınması zorunludur.”
7- Sadece E-Defter Berat dosyalarının değil E-Defterin dosyalarının da başkanlık sistemine yükleneceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
6 No.lu Tebliğ 7 nci maddesi ile Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)’nin 4.3.8. numaralı fıkrasında yer alan “imzalanması ve bu beratların” ibaresi “imzalanması ve e-Defter ve berat dosyalarının” şeklinde ve “e-Defter berat” ibaresi “e-Defter ve berat” şeklinde değiştirilmek suretiyle, E-Defterin dosyalarının da başkanlık sistemine yükleneceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır. (Yürürlük, 31.12.2024)
| Düzenleme Öncesi | Düzenleme Sonrası |
| 4.3. e-Defter Dosyalarının Oluşturulması ve Berat Dosyalarının e-Defter Uygulamasına Yüklenmesi: 4.3.8. e-Defter ve berat dosyalarının oluşturulması, imzalanması/onaylanması için bu bölümde belirtilen süreler, e-Defterlerin Başkanlık tarafından belirlenen format ve standartta oluşturulması, imzalanması, oluşturulan e-Defterlerin teknik kontrollerden geçirilmesi, gerçekleştirilen muhasebe kayıtlarının tamamının oluşturulan e-Defter dosyalarında bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve e-Defter dosyalarına ait berat dosyalarının oluşturulması, | 4.3. e-Defter Dosyalarının Oluşturulması ve Berat Dosyalarının e-Defter Uygulamasına Yüklenmesi: 4.3.8. e-Defter ve berat dosyalarının oluşturulması, imzalanması/onaylanması için bu bölümde belirtilen süreler, e-Defterlerin Başkanlık tarafından belirlenen format ve standartta oluşturulması, imzalanması, oluşturulan e-Defterlerin teknik kontrollerden geçirilmesi, gerçekleştirilen muhasebe kayıtlarının tamamının oluşturulan e-Defter dosyalarında bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve e-Defter dosyalarına ait berat dosyalarının oluşturulması, imzalanması ve e-Defter ve berat dosyalarının Başkanlık sistemine yüklenmesi için öngörülen azami süreler olup beyanname ve ödeme sürelerini herhangi bir şekilde etkilememektedir. Belirtilen süreden önceki tarihlerde de e-Defterlerin oluşturulması ve Başkanlık sistemlerine e-Defter ve berat dosyalarının yüklenmesi de mümkündür. |
8- E-Defter uygulamasına ilişkin olarak “Elektronik Defter Genel Tebliği’nde yer alan diğer düzenlemeler envanter defteri için de geçerli olacaktır.
6 No.lu Tebliğ 8 inci maddesi ile Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)’nin 7.7. numaralı fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir. (Yürürlük, 01.01.2025)
| Düzenleme Öncesi | Düzenleme Sonrası |
| 7. Diğer Hususlar … 7.7. Bu Tebliğ kapsamında, edefter.gov.tr adresinde duyurulan defterler elektronik ortamda tutulabilir. | 7. Diğer Hususlar … 7.7. Bu Tebliğ kapsamında, edefter.gov.tr adresinde duyurulan defterler elektronik ortamda tutulabilir. Bu Tebliğin, envanter defterine münhasır olmak üzere öngörülen düzenlemelerine aykırı olmayan diğer düzenlemeleri envanter defteri için de geçerlidir. |
İlgili tebliğ aşağıda bilginize sunulmuştur.
Saygılarımızla,
ELEKTRONİK DEFTER GENEL TEBLİĞİ (SIRA NO: 1)’NDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA
DAİR TEBLİĞ (SIRA NO: 6)
Resmi Gazete No: 32769
Resmi Gazete Tarihi:
31/12/2024
MADDE 1- 13/12/2011 tarihli ve 28141 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)’nin “2. Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı bölümünde yer alan “Açılış Onayı” ve “Kapanış Onayı” tanımları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Açılış Onayı: Hesap döneminin ilk ayına (envanter defteri için ilk gününe) ilişkin olarak alınan elektronik defter beratını,”
“Kapanış Onayı: Hesap döneminin son ayına (envanter defteri için son gününe) ilişkin olarak alınan elektronik defter beratını,”
MADDE 2- Aynı Tebliğin 3.2.1. numaralı fıkrasının (3) numaralı bendinde yer alan “mükellefler.” ibaresi “mükellefler (Vergi Usul Kanununun 172 ve 173 üncü maddeleri gereğince defter tutmakla yükümlü olan dernek ve vakıfların iktisadi işletmelerinden bilanço esasına göre defter tutanların e-Defter uygulamasına dâhil olmaları zorunludur. Diğer taraftan, söz konusu maddeler kapsamında defter tutma yükümlülüğü bulunmayan dernek, vakıf, sendika, oda, birlik, federasyon, konfederasyon gibi mükellefler ile kurumlar vergisinden muaf olan kooperatifler ve iflas kararının devamı müddetince iflas halinde olan mükelleflerin e-Defter uygulamasına dahil olma zorunluluğu bulunmamaktadır.).” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 3- Aynı Tebliğin 3.2.6. numaralı fıkrasına aşağıdaki paragraf eklenmiştir.
“Söz konusu mükellefler, edefter.gov.tr adresinde format ve standardı belirlenen defterlerden envanter defterini ihtiyari bir şekilde e-Defter olarak tutabilirler. Başkanlık faaliyet konusu, mükellefiyet süresi, vergi, şirket veya mükellefiyet türü, aktif büyüklüğü, öz sermaye büyüklüğü, brüt satış hasılatı ve sektör gibi kriterleri ayrı ayrı veya birlikte dikkate alarak edefter.gov.tr adresinde yayımlanacak duyuru ile envanter defterinin e-Defter olarak tutulmasına ilişkin zorunluluk getirmeye yetkilidir.”
MADDE 4- Aynı Tebliğin 4.1.1. numaralı fıkrasının (a) ve (b) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“a) Gerçek kişi mükelleflerin Nitelikli Elektronik Sertifika (NES) veya Mali Mühür ya da Dijital Vergi Dairesi veya e-Devlet Kapısı şifresi temin etmiş olmaları.
b) Tüzel kişi mükelleflerin Mali Mühür ya da Dijital Vergi Dairesi veya e-Devlet Kapısı şifresi temin etmiş olmaları.”
MADDE 5- Aynı Tebliğin 4.3.1. numaralı fıkrasında yer alan “aylık dönemler” ibaresinden sonra gelmek üzere “(envanter defteri için hesap dönemi)” ibaresi, “olmaları gereken” ibaresinden sonra gelmek üzere “(envanter defteri için dahil oldukları)” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 6- Aynı Tebliğin 4.3.4. numaralı fıkrasında yer alan tablodan sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf eklenmiştir.
“Uygulamadan yararlananlar tarafından hesap dönemi (özel hesap dönemi dahil) bazında oluşturulacak envanter defterine ilişkin olarak;
a) Açılış onayı yerine geçen hesap döneminin ilk gününe ait e-Defter ve berat dosyalarının gelir vergisi mükelleflerinde hesap döneminin ilk ayını takip eden dördüncü ayın 10 uncu günü sonuna kadar, diğer mükelleflerde hesap döneminin ilk ayını takip eden dördüncü ayın 14 üncü günü sonuna kadar,
b) Kapanış onayı yerine geçen hesap döneminin son gününe ait e-Defter ve berat dosyalarının gelir vergisi mükelleflerinde gelir vergisi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 10 uncu günü sonuna kadar, diğer mükelleflerde kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 14 üncü günü sonu kadar,
oluşturulması, NES veya Mali Mühürle zaman damgalı imzalanması/onaylanması ve bu defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulamasına yüklenmesi suretiyle berat dosyalarının Başkanlıkça onaylı halinin alınması zorunludur.”
MADDE 7- Aynı Tebliğin 4.3.8. numaralı fıkrasında yer alan “imzalanması ve bu beratların” ibaresi “imzalanması ve e-Defter ve berat dosyalarının” şeklinde ve “e-Defter berat” ibaresi “e-Defter ve berat” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 8- Aynı Tebliğin 7.7. numaralı fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
“Bu Tebliğin, envanter defterine münhasır olmak üzere öngörülen düzenlemelerine aykırı olmayan diğer düzenlemeleri envanter defteri için de geçerlidir.”
MADDE 9- Bu Tebliğin;
a) 1 inci, 2 nci, 3 üncü, 5 inci, 6 ncı ve 8 inci maddeleri 1/1/2025 tarihinde,
b) 4 üncü maddesi 12/11/2024 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,
c) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
MADDE 10- Bu Tebliğ hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı ile Ticaret Bakanı birlikte yürütür.